Afzender: ??, Lange Delft, B118 Middelburg
Geadresseerde: Mijnheer Buyssens en familie

Beste Mijnheer Buyssens & familie,

Eindelijk… ja eindelijk ontving ik den 3den dezer om 20 ½ h – oh met hoeveel genoegen! uw brief van 27 maart. Ik denk dat hij een antwoord is op mijn brief van 15/12 waarin ik U ook mijne beste nieuwjaarswenschen stuurde die gij toch niet wederkerig gezonden hebt, ver van mij het euvel op te nemen ,ik heb het liever op den breeden rug van den oorlog te schuiven. Gij kunt ook begrijpen dat er sedert 15/12 veel nieuws is & moest ik vrijen loop aan mijne pen geven dan kan ik heel gemakkelijk 20 zulke bladzijden volschrijven, maar de droeve omstandigheden van diepe beproeving dringen mij de beperking op… tot mijn groot spijt. Ik zal trachten het maximum nieuws op ‘t minimum papier te zetten.
Familie Eerst en vooral hebben wij met vreugde vernomen dat gij het allen goed stelt, dat gij uw doel bereikt hebt (waarmee ik u gelukwensch, was ik maar 10 of 15 jaar jonger, ik was er al lang!) & dat gij nu weder in uw “element” zijt. Ik wist het reeds van Mr Cappejans & ik antwoordde hem dat ik wel hoopte dat gij mij niet vergeten hebt… ik begon reeds te twijfelen, ziet eens sedert 15 december 15.

Er blijft voor U nu maar zóó voort te doen. Wat mijne familie betreft, wij stellen het betrekkelijk goed, het heimwee trekt mij niet te veel, wij leven hier het kalme, wachtende en hopende leven der vluchtelingen. Mijne vrouw & mijne dochter hebben alle 2 eenige dagen ziek (zelfs te bed) gelegen met de influenza verleden maand uit oorzaak van het killig, koud, regen- en stormachtig weer van ’t eiland Walcheren, de doctoors zeiden dat er 1100 zieken waren, na 8 of 10 dagen is alles op zijn plooi gekomen, ik heb mij sterk & gezond gehouden & diende als” commissionnaire” boodschapper voor ’t huishouden, tot zelfs een donderdag naar de boter- en eiermarkt; ’t is oorlogstijd, nietwaar? Zoodus, wij kunnen niets anders doen dan de eindzegepraal onzer Bondgenooten verbeiden om dan met ’t hoofd fier in de lucht, na jusqu’au bout stand gehouden te hebben in ’t bitter ballingschap, naar ons geliefd, geteisterd, gemarteld, verwoest enz. Vaderland terug te keeren. Mijn bijzonderste bezigheid is de briefwisseling
A) met de familielieden in België , Holland, Engeland, Frankrijk
B) met verse rangeerders aan ’t front: Eycken, Schoeters, Gijsens, Verstappen, zelfs ex- rang. De Meulemeester heeft me geschreven & met de broeder mijner schoonzuster Albert Campo uit de V Kerckhovenstraat 15 ( smederij)
C) met mijn neef & van tijd tot tijd met onze mannen hier in Holland geïnterneerd.
D) met een neef “ krijgsgevangen” te Munster; enz. enz.

dan ben ik hier adjunktschrijver onzer Belgische leeszaal den 5/ 1 laatst opgericht; van tijd tot tijd vergaring als lid van ’t Belgisch Komiteit & als ondervoorzitter van de afdeeling Vlissingen – nob. van den Belg. Herdenkingsbond;dan de maandelijksche betalingen te Vlissingen & vergaringen te ’s Hertogenbosch & van tijd tot tijd een briefken of … van Mr Moreau ( van den emigratiedienst ) als voorzitter van ’t Comité van ’t gevlucht personeel CFB Postes & Tel. – Ik verspreid hier ook brochures (van onzen kant) over den oorlog zelf aan pro- Duitsche Hollanders opdat ze zich zouden bekeeren –

Mijn oudste zoon Jules die in ’t klooster is, heeft bevel gekregen op 1/2 terug te gaan naar België; tot 8/4 was hij nog in Antwerpen volgens een kaart eergister van de schoonouders van mijn zoon Mon ontvangen maar van mijn zoon zelf hebben wij nog maar eene kaart ontvangen op 15/ 2 & ’t is ook reeds sedert 23 /2 van mijne zuster die in mijn huis woont;
De moffen blijven 90 % der kaarten achterhouden zelfs aangeteekende en expresse kaarten blijven ook 8 tot 10 dagen onderweg & kosten 10 + 5 ½ cent . Mijn 2de zoon Mon stelt het heel goed in Londen & Louis is tevreden in zijn kamp van La Haye du Puits als korporaal & werkt ook al in ’t bureel voor den adm.ie dienst.

Personeel Mr Devos die nu in den Haag ( Rijklof Van Goenstr 63 ) vertoeft is mij komen bezoeken den 2/3, ik was juist in onze leeszaal loopgraven aan ’t uitteekenen. Hij was bij Madme. V. de Kerkhove, directeur du pilotage die nu in Vlissingen zijn; den 4/3 ben ik naar Vlissingen gegaan, ik had M M. Desmet & V . Vlasselaer verwittigd & wij hebben met Mr. Devos , dus, ons gevieren & heel gezellig van 11 ½ tot 13 ure in de sociëteit der Belg.loodsen den tijd doorgebracht. Mr Devos ziet er goed uit, maar zijn doofheid is verergerd op ’t linker oor. Den 6/ 3 is Mr Devos naar Breda geweest om Mr Vandamme goeden dag te zeggen. Den 24/3 uit ’s Hertogenbosch hebben wij (mijne collegas Rubens & Keusters en ikke) eene aanzichtkaart gestuurd naar onzen chef die er heel over tevreden was en die mij eene kaart teruggestuurd heeft. Mr Rubens is nu te Maestricht waar hij ook voorzitter van ’t Comité CFB is & alzoo woont hij vergaderingen in Den bosch bij, de voorzitters alleen (al hunne plaatsvervangers krijgen “gunstvrijbiljetten” . Als wij den 1/2 te Roosendaal waren om 3 uren bij mijn zoon te blijven, heb ik daar rangeerder Lambrechts van de houtstatie gesproken die men gesneuveld dacht, hij is gereformeerd soldaat & heeft een stuk granaat te Silsburg op 9/10 in de linker bil gehad, te voet naar Zwijndrecht, dan op een kar te St Niklaas & vervolgens op een trein te Gent die door de Duitschers beschoten werd & alzoo naar Holland gevlucht; bij Lambrechts was agrée Jules Van Looy ex – annotateur van 71, zoon van wijlen wisselwachter Stan van Looy van post I.

Vernimmen ( Fons ) is te Princenhage bij Breda Kolfbaan 36 met zijn zoontje & dochter, juist één jaar geleden is zijn schoonmoeder daar gestorven, ik denk dat hij mij den 4/5 zal komen bezoeken, dan is ’t hier feestdag voor de jeugdige boerenjongens & de malsche boerinne meisjes, deze dag wordt genaamd Annetje en Lisjesdag.- Vrancken surv.t is te Wageningen bij Arnhem. Liekens van n) 4/5 is krijgsgevangen te Friedrichsfeld bij Wesel, ik heb hem in ’t begin van Maart geschreven, maar hij zal mij niet mogen antwoorden. – Stroobant is s/ commandant te Dieppe maritime (De Beer is daar ook) in Januari heeft hij mij een kaart geschreven.

Ook laatst eene kaart gehad van ladingmeester Devos Oscar, hij is zeer kontent sedert einde Oct 14 in een schoenfabriek waar 1700 man & vrouwen werken te Street Somerset bij Bristol, hij heeft mijn adres van een vriend gekregen.Laatst ook gehad uit Harderwijk Loods 15 eene brief van Jules De Keere annotateur de ‘ Entrepot, hij is daar geïnterneerd & schreef me in ’t Frans om die taal te oefenen; ook een kaart over 14 dagen gehad van rangeerder Desobri Franc uit Zeist.
De Keere schreef dat zijne familien gelukkig in Frankrijk is “car ils savent qu’il ne fait pas fort bon en belgique” & dat hij einde Maart een pakje ontvangen had “ de la part de l’ Union Nationale des Chemins de France siégeant à Paris, aussi chaque homme du chemin de fer Belge reçoit un parei paquet & on est fort content. Maar De Keere zegt niet wat er in ’t pakje stak, ik heb het hem gevraagd.

Mr Kyndt klaagt ook dat hij van U niets meer krijgt, hij is weer verhuisd & woont nu 58 Ormiston Road Sheperd’s Bush London W; hij is niet meer “night man” in een statie van London maar schreef me niet hoe hij die plaats kwijt geraakt is & zocht nu in een munitiefabriek te werken (daar wordt veel geld verdiend maar ’t is brekend & lastig , en hij moest eerst 6 weken aan 4 uren per dag leeren in “ the training school for war work.” Anders stelt hij het goed met zijne vrouw & 2 dochtertjes die natuurlijk heele “ Miss” zullen geworden zijn.

Ik hoop den 25/ 4 bezoek te krijgen van mijn collega Keusters & zijn Madame, ik heb ze uitgenoodigd. Op 23 /4 komen uit Vluchtoord mij bezoek tot 24/4 ladingmeester De Backer van 33, officier de police & onderklerk De Roeck zoon van onzen rangeermeester; Maar … deze week moest het betaling zijn, wij weten de reden der vertraging niet, ’t was regelmatig nu op 13 – 14 – 15 – 16, wie weet valt den datum nu niet met de Paaschdagen & adieu dan de ontworpene reisjes!

Den 30/ 5 zijner 150 pioners, deelpioners( Stercke en Lamaire en annot. Gerard van Den bassin) stokers, chargeurs, annotateurs, allen die een schup, spade enz. kunnen hanteren vertrokken om de sporen te leggen in de nabijheid van Rouen; nog zulke caravaan zal volgen weldra, ons Beheer heeft er werklieden gevraagd, er zal ons hier nog weinig “geschikt & wat jong werkvolk” in holland overschieten. Men is hier ook bezig (te Weert & Zeist) met onze “voitures de voyageurs” te herstellen.

Lijsens,  Ik heb den 7/4 2 schoone brieven van hem ontvangen, niet alleenlijk heb ik hem ’t portret zijner vrouw opgestuurd maar ook dit van zijn zoontje Pilbert, hij heeft “nooit geen blijdere uur gehad dan bij de ontvangst” dier 2 fotos. Dat geloof ik maar al te geern, ikzelf heb er eene innige groote voldoening bij genoten; nu dat de briefwisseling met België zóó slecht gaat, kunt ge niet gelooven welke blijdschap de onze is als er een kaartje komt.
Eyckens schrijft me ook dat Mr Coppejans rangeerder Fosdel laatst ontmoet heeft (de man van Clippeleir), dezen had mij ook geschreven dat hij “vermoedelijk” gesneuveld was. Wat nu uwen képi aangaat, dat is waarlijk ’t boeken waard maar Van vlasselaer heeft de zijnen hier ook en hij zal ook wel den eenigsten zijn der s/ chefs.

Gelief mijn beste groeten te doen aan M.ren Ortegat en Moncheur alsook als ’t kan aan den E. Heer Almoezenier die in mijn bureel was, de pastoor eener nieuwe parochie van Muysen, ik kom op zijn naam niet.
Den 8/4, 10/4 en 12/4 hier plechtig den 41ste verjaardag van onzen dapperen Koning gevierd, den 8/4 in de kerk & in ’t Belgisch Komiteit (ons militair muziek uit Harderwijk 54 internés heeft 2 concerts gegeven om 19 & 20 in de Belgische leeszaal, alles mooi en opbeurend en roerend, men gevoelde zich heel & gansch Belg en ieder zag de Victorie planer dans l’ air mais cachée encore par quelques petits nuages.

Antwerpen : de stemming onder de bevolking is nog altijd zeer gedrukt. De aanwezigheid van ’t duitsche garnisoen, de voortdurend nieuwe verordeningen, de requisities, de onbekendheid met de oorlogstoestanden waarin de bevolking gelaten wordt, wegen loodzwaar op de gemoederen; Zoodra men de grens overschrijdt & in ’t vrije Nederland is, ontsnapt U onvrijwillig een zucht van verlichting. De sinjoren blijven vertrouwen in de eindoverwinning & koesteren de overtuiging dat de vijand zekeren dag de stad zal moeten verlaten zonder de kans te hebben weerstand te bieden. De maffe zegeberichten worden niet geloofd, maar van hunnen nederlagen vóór Verdun dringt het nieuws door tot de hele bevolking.

De levensomstandigheden zijn zeer moeilijk in België: voor een huisgezin van 3 volwassen personen worden per week 7 ½ kilg patatten afgeleverd (als er zijn) aan 1.35 frs; die meer dan 50 kilo in huis hadden moesten ze afstaan, velen zijn er gestraft wegens ’t ontduiken van dien maatregel; Een bruin brood per dag voor 3 personen = 0.45fr, vleesch is zelfs voor den begoeden stand een luxe artikel: stoofcarbonade 4 ½ fr per kilo; boter 11 tot 12 f de kilo, koffie 5 tot 7 fr, the 6 fr per kg; sunlightzeep 5 ¼ fr de doos 4 stuks, groenzeep 6.50 fr de kilo.-